Antonio Damasio beschrijft in zijn boek Self Comes to Mind uitgebreid hoe hij denkt dat het menselijk bewustzijn is ontstaan en welke mechanismen in het brein aan dit bewustzijn ten grondslag liggen. Hij beschrijft wat de wetenschap ons nu al kan vertellen en hij levert een hele reeks hypothesen. Centraal in het boek staat het samenspel tussen gedachten/beelden en gevoelens, het samenspel tussen bewustzijn en onbewuste – en de verschillende onderdelen van het lichaam/brein die daarin een rol spelen. In het laatste hoofdstuk zegt hij ook iets over moreel gedrag … dat het een vaardigheid is (die veel oefenen vergt). Continue reading
Tag Archives: opvoeding
Wij zijn niet ons brein
Eind vorig jaar, begin dit jaar, heb ik drie keer een citaat op deze pagina’s geplaatst uit het boek Wij zijn ons Brein van Dick Swaab. Dat boek heb ik nooit uitgelezen, omdat het me ging vervelen. Zoals wel vaker, zonder precies te weten waarom. Het onderwerp vind ik zeker boeiend, maar de manier waarop het geschreven is …
In haar column in het NRC Handelsblad van 2 september jl. legt Marjoleine de Vos in haar laatste zin de vinger op de zere plek:
“De bron en de rivier zijn niet hetzelfde, al is er geen rivier zonder bron.”
Genetische bepaling is een gegeven (voor het een of voor het ander). Of deze bepaling ook tot expressie komt is afhankelijk van omgeving en gedrag. Andersom geformuleeerd, in een andere heldere zin van De Vos:
“Geen hersenonderzoeker had uit de hersenen van Bach zijn muziek kunnen voorspellen.”
Wij zijn dus NIET ons brein.
Marjoleine de Vos refereert in haar column in positieve zin aan het nieuwe boek van René Kahn met de titel De Appel en de Boom. Dat boek ligt hier op een stapel te wachten. Daar meer over als ik het gelezen heb.
Wij zijn ons brein (3)
Over aangeboren natuur en opvoeding:
“Net zoals de mate van agressie al voor een belangrijk deel in de baarmoeder voor de rest van ons leven is vastgelegd, geldt dat ook voor vele andere van onze karaktertrekken. Dit is geen nieuw concept, het was alleen maar tijdelijk taboe om erover te praten in onze maakbare maatschappij. Charles Darwin (1809-1882) schrijft al in zijn autobiografie: ‘Ik ben het geheel met Francis Galton (dat was zijn neef) eens dat opvoeding en omgeving slechts een geringe invloed op de mens uitoefenen, en dat de meeste van onze eigenschappen aangeboren zijn.‘ Dat brengt de mogelijke invloed van ouders en vele goedwillende opvoedende instanties tot de juiste proporties terug.”
en … over straf en stoornis: