Nog een keer: de checklist

Opnieuw, over een herhalend thema op deze blog. Over deskundigheid die blind maakt en over de discipline die nodig is om dat tegen te werken. Maar discipline is ook moeilijk op te brengen … en daarom gaat het boek van Atul Gawande over een hulpmiddel: de checklist.

Know-how and sophistication have increased remarkably across almost all our realms of endeavor, and as a result so has our struggle to deliver on them. You see it in the frequent mistakes authorities make when hurricanes or tornadoes or other disasters hit. You see it in the 36 percent increase between 2004 and 2007 in lawsuits against attorneys for legal mistakes—the most common being simple administrative errors, like missed calendar dates and clerical screwups, as well as errors in applying the law. You see it in flawed software design, in foreign intelligence failures, in our tottering banks—in fact, in almost any endeavor requiring mastery of complexity and of large amounts of knowledge.” [p.11]

Discipline is hard — harder than trustworthiness and skill and perhaps even than selflessness. We are by nature flawed and inconstant creatures. We can’t even keep from snacking between meals. We are not built for discipline. We are built for novelty and excitement, not for careful attention to detail. Discipline is something we have to work at.” [p.183]

[Bron: Atul Gawande (2009). The Checklist Manifesto - how to get things right. New York: Metropolitan Books.]

Stepped care, maar niet heus

De Trendrapportage GGz 2011 geeft een tabel die mooi aangeeft waar mensen met depressieve klachten geholpen worden.

De auteurs merken op dat iets meer dan de helft (54%) van de volwassenen met depressieve symptomen die gebruik maakten van de tweedelijns GGZ relatief milde klachten had (d.w.z. een subklinische depressie of lichte depressieve stoornis).

Als ‘stepped care‘ het uitgangspunt is, dat wil zeggen dat patiënten een behandeling ontvangen die niet zwaarder is dan strikt noodzakelijk, dan kunnen we concluderen dat dit niet echt werkt, of dat het model van ‘stepped care’ (nog) onvoldoende wordt toegepast.

[Bron: Trimbos Instituut (2010) Trendrapportage GGz 2010 -- deel 2: Toegang en Zorggebruik, p. 82-83]

Stop de pillen

In het Trendrapport GGz 2010 wordt opnieuw vastgesteld dat huisartsen teveel pillen voorschrijven aan mensen met depressieve klachten en angsten. De richtlijnen voor behandeling worden nog steeds niet goed gevolgd. (In 2008 schrijven ze iets minder pillen voor dan in 2004, maar nog steeds teveel.)

De bevinding dat een ruime meerderheid van de volwassenen met een diagnose depressie door de huisarts antidepressiva voorgeschreven krijgt, en dan met name SSRI’s, is in overeenstemming met vroegere studies. Dit doet vermoeden dat volwassenen met lichtere vormen van depressie, die er in de huisartsenpraktijk veel zijn, ‘overbehandeld’ worden met antidepressiva en te weinig profiteren van minder intensieve, eerste-stap interventies. Continue reading

Management door dokters is beter

Wat is goede kwaliteit van zorg in ziekenhuizen? Dat is een veel besproken onderwerp sinds zorgverzekeraar CZ een knuppel in het hoenderhok heeft gegooid (zie persbericht van de Orde van medisch specialisten).

The Economist van 23 oktober bericht over een onderzoek van McKinsey waaruit blijkt dat de kwaliteit van de zorg sterk samenhangt met de kwaliteit van het management in de ziekenhuizen (althans in dit onderzoek). Het onderzoek is uitgevoerd in 1200 ziekenhuizen in een aantal landen: Zweden, Italië, USA, Groot-Brittannië, Canada, Frankrijk en Duitsland.

Een van de factoren die de kwaliteit van het management bepalen, is Continue reading