Tag Archives: jeugdzorg

Transformatie Sociaal Domein (2)

Het vorige bericht in deze reeks over de transformatie sociaal domein sloot ik af met de vraag: komt er na de revolutie van de transitie een periode van evolutie om ook echt te transformeren? Gaat men lokaal ook aan de slag om de juiste mensen (’professionals’) op de juiste plek te krijgen, de benodigde competenties te leren en als sociaal wijkteam gezamenlijk te leren van de altijd weerbarstige praktijk?

Het is, na acht maanden, te vroeg om deze vraag te beantwoorden, maar we kunnen wel signalen oppikken uit de praktijk. De eerste maanden na de transitie is er waarschijnlijk vaker over de gedecentraliseerde taken gesproken in de Tweede Kamer dan in de gemiddelde gemeenteraad. Ook zijn er tal van bewegingen om op landelijk niveau zaken vast te leggen in regelingen of kwaliteitskaders en te sturen via een landelijk plan van aanpak (bijvoorbeeld rond ‘verwarde personen’) en Stedelijk Kompassen 3.0 (beschermd wonen). Dat zouden we kunnen zien als centralistische stuiptrekkingen van het oude systeem en daarmee afdoen … als er lokaal tegelijkertijd ook echt iets aan het veranderen is, als we in de praktijk ook feitelijk kunnen waarnemen dat gemeenten in staat zijn om de veranderweg te vervolgen: via evolueren, improviseren en al doende leren. Welke signalen komen er uit de praktijk?  Continue reading Transformatie Sociaal Domein (2)

Over gaten in budget Jeugdzorg

De transitie van de jeugdzorg is geschiedenis, maar nog niet helemaal. In verschillende regio’s zijn grote verschillen geconstateerd tussen de berekende budgetten en wat instellingen voor jeugdzorg zeggen nodig te hebben. Voor één van die regio’s heeft het SCP een analyse gemaakt van de verschillen. De uitkomsten liegen er niet om (zie plaatje).

SCP gaten budget jeugdzorg

Continue reading Over gaten in budget Jeugdzorg

Vooruit denken

In het vorige bericht op deze blog schreef ik al over het boek “De DSM-5 Voorbij!” van Jim van Os. Over de bureaucratisering in de GGz die een ondoordringbare tussenlaag heeft opgeleverd van DSM-5 diagnoses, NZa-prestaties, Zorgzwaartepakketten, enzovoorts. Van Os beschrijft genuanceerd hoe deze situatie is ontstaan. De medicalisering en daarmee de behoefte om ziekten te classificeren (via de DSM) speelt een belangrijke rol. Maar ook de mislukte introductie van marktwerking in de zorg – waarbij de overheid, zorgverzekeraars en zorgaanbieders elk hun eigen rol/bijdragen hebben – is debet aan de ontstane situatie. Van Os wijst niet één oorzaak of schuldige aan, maar is wel heel duidelijk in het benoemen van de situatie, zoals:

 

“(…) voor nu wil ik volstaan met de conclusie dat terwijl de ziel uit de GGZ dreigt te verdwijnen sommige zorgverzekeraars claimen dat alles juist veel beter gaat. Verwarrend, maar wel a sign of times.” [p73]

Continue reading Vooruit denken

Decentralisaties en verandermanagement (1)

Wat kunnen gemeenten leren uit de literatuur over verandermanagement – om praktisch toe te kunnen passen bij de aanstaande decentralisatie van taken van het Rijk en provincies naar gemeenten? De afgelopen weken heb ik het boekje “HBR’s 10 Must Reads on Change Management” gelezen. Een boekje met de ondertitel: “If you read nothing else on change management, read these definitive articles from Harvard Business Review”. Op basis van deze titel zou je zeggen dat het verplichte literatuur is voor alle programmamanagers en projectleiders die zich momenteel bezighouden met de drie decentralisaties binnen de overheid: (a) de transitie jeugdzorg naar gemeenten, met de nieuwe Jeugdwet; (b) de overheveling van onderdelen uit de langdurige zorg (AWBZ) naar gemeenten; (c) de invoering van de Participatiewet.

Continue reading Decentralisaties en verandermanagement (1)

Zwerfjongeren en hun jeugdzorg

De gemeente/GGD Amsterdam heeft een mooi onderzoek gedaan naar zwerfjongeren. Voor het eerst zijn gegevens van gemeentelijke diensten als GGD en Werk & Inkomen samengenomen met informatie uit de jeugdzorg en over leerplicht (e.d.). Naast het koppelen van registraties, is voor een kleine subgroep van zwerfjongeren de dossiers van jeugdzorg bestudeerd. Dat geeft bij elkaar en goed beeld – kwalitatief en kwantitatief – van de geschiedenis van de jongeren.

Zwerfjongeren-Adam

Continue reading Zwerfjongeren en hun jeugdzorg

Consequenties van gemeentelijke regie in de zorg

Precies 3 jaar geleden deelde ik onderstaand bericht over mogelijke scenario’s in de maatschappelijke zorg. Hoe ziet het landschap van de Wmo in Nederland er vandaag uit? Zou aardig zijn om dat in kaart te brengen aan de hand van de vier scenario’s.

Ik heb bij deze update de scenario’s in een filmpje gegoten (zie onder).


De transitie van de AWBZ-begeleiding naar de Wmo zal gebeuren volgens de moderne ideologie van ‘De Kanteling’ en ‘Welzijn nieuwe stijl’ waarbij de integrale benadering van de cliëntvraag het uitgangspunt is. In het beste geval leveren we de administratieve procedures van het CIZ, Bureau Jeugdzorg en het Zorgkantoor in voor het democratische toezicht door de gemeenteraad. Toezicht op af- stand en ruimte voor de professionele hulpverleners. Van de gemeenten wordt verwacht dat ze de regie nemen. Maar hoe gaan ze dat doen?

Hieronder schets ik vier mogelijke scenario’s op basis van twee centrale thema’s: (a) welk sturingsmechanisme prefereert de gemeente? (b) welke beleidsuitgangspunt kiest de gemeente? De twee thema’s vormen samen vier mogelijke scenario’s, vier verschillende toekomsten die alle vier meer of minder plausibel zijn. De scenario’s be- schrijven uitersten die – in min of meer verdunde vorm – werkelijkheid kunnen worden.

Continue reading Consequenties van gemeentelijke regie in de zorg

De bricoleur van de jeugdzorg

De gemeente als de bricoleur van jeugdzorg.

Een bricoleur is iemand die aan bricolage doet.

Bricolage is een vorm van improviserend ontwerpen: creatief gebruik maken van beschikbare materialen en instrumenten in het volbrengen van de taak waarvoor men zich gesteld ziet. Daarbij staat het gebruik van de materialen en instrumenten los van hun oorspronkelijke nut. Een voorbeeld is iemand die een eigen tractor maakt, waarbij hij de versnellingsbak van een oude vrachtwagen gebruikt, de voorwielen van een personenauto, het motorblok van een maaimachine, enzovoorts. Bricolage is pragmatisch en creatief, het gaat over het vinden van nieuwe mogelijkheden in oude dingen. Een ingenieur is het tegenovergestelde van een bricoleur, die werkt niet vanuit wat hij aantreft, maar vanuit een plan en zoekt daar de middelen en instrumenten bij. Continue reading De bricoleur van de jeugdzorg

Jeugdzorg verdelen

In de vorige twee berichten heb ik wat opmerkingen geplaatst bij het recente rapport van RMO over de jeugdzorg. Wat me vooral verbaasd is dat er keer op keer een nieuw idee voor de jeugdzorg gelanceerd wordt, zonder dat duidelijk gemaakt wordt waarom het deze keer wel zal gaan lukken.

Centraal in het advies van de RMO staat de eerstelijns gezinscoach. Dat is een generalist die vanuit het Centrum voor Jeugd en Gezin, de sociale wijkteams of de huisartsenpost werkt. De gezinscoach heeft vier taken: (1) gesprek aangaan (2) eigen kracht versterken (3) oplossen van vraagstukken in het gezin (4) indien nodig doorverwijzen. De eerstelijns gezinscoach is niet bedoeld als een zorgcoördinator, als een extra laag of extra schakel. De eerstelijns gezinscoach kan zelf, naar eigen inzicht, “doorpakken”. Voor de gezinscoach wordt de metafoor van “pedagogische huisarts” gebruikt. Continue reading Jeugdzorg verdelen

Ontzorgen en Normaliseren (2)

Ik ben aangekomen op pagina 31/32 van het RMO-rapport Ontzorgen en Normaliseren. De verwarring slaat een beetje toe in mijn hoofd. Met veel van wat de RMO schrijft ben ik het eens, maar de analyse deugt niet helemaal, is teveel toegeschreven naar de conclusie (dat we de jeugdzorg moeten ontzorgen en normaliseren). Continue reading Ontzorgen en Normaliseren (2)