Tag Archives: betrokkenheid

Vertrouwen of controle: wat is beter? (2)

In 2010 heb ik onderstaande citaat van William Ouchi in deze blog geplaatst:

“Under conditions of ambiguity, loose coupling, and uncertainty, measurement with precision is not possible (…..) An organization which evaluates people on their values, their motivation, can tolerate wide differences in styles of performance; that is exactly what is desirable under conditions of ambiguity, when means-ends relationships are only poorly understood; it encourages experimentation and variety.” (Ouchi, 1979)

Nu wil ik dat nader toelichten aan de hand van het verhaal van de topman van IBM over de waarden van dat bedrijf en van Richard Sennet over de National Health Service (NHS) in Groot Brittannië.

Continue reading Vertrouwen of controle: wat is beter? (2)

Gezien worden en meetellen

[aangepast 1 november 2015]

Dit bericht gaat over selectief waarnemen, over onze blinde vlek om de cliënt echt te zien — terwijl zij voor onze ogen staat.

Over selectief waarnemen bestaat een heel bekende test  “The Invisible Gorilla” van Christopher Chabris and Daniel Simons. De test bestaat uit een kort filmpje waarin we een aantal jongeren met ballen zien spelen. De opgave is eenvoudig: “tel hoe vaak de jongeren in het wit de bal stuiteren“.Gorilla Aan het eind van het filmpje komt het antwoord: “15 keer … en wie heeft de gorilla gezien?

Toen ik tien jaar geleden dit filmpje voor het eerst kreeg te zien in een presentatie, had ik de gorilla over het hoofd gezien, net als 9 op de 10 anderen in de zaal. We waren zo druk bezig met het volgen van de bal en het tellen van het stuiteren, dat we de man in apenpak volledig over het hoofd zagen – terwijl dat toch echt onmogelijk lijkt als je het filmpje daarna nog een keer ziet (maar dan met andere ogen). 

Bekijk hieronder de nieuwere variant van het korte filmpje – en laat je toch (weer) verrassen.

 

Les: we nemen altijd selectief waar; we kunnen nooit alles via onze zintuigen opnemen terwijl we in de wereld zijn. Focus betekent dus letterlijk ook: dingen uit het oog verliezen.

Belangrijke zaken uit het oog verliezen door (teveel) focus op andere dingen overkomt ook beleidsmakers, bestuurders, gemeenteambte-naren — en ja, ook adviseurs. Zeker als we in de maatschappelijke zorg druk bezig zijn met transities, wetten, structuren, visies en inkoopsystemen. We raken de cliënt uit het oog terwijl we in hun naam de zorg proberen te verbeteren (immers: cliëntgericht, vraaggestuurd, etc.).

Er is een mooi boekje met de titel Meedoen & Meetellen, verschenen waarin ons onvermogen om echt te denken vanuit de cliënt op een vriendelijke manier nog eens onder de aandacht wordt gebracht. Het is geen onwil of kwade opzet dat we cliënt uit het oog verliezen – elke keer weer als we met sterke focus doende zijn. Het is een psychologisch mechanisme dat we moeilijk kunnen vermijden. Maar we kunnen het wel compenseren. En dat is het aardige aan het boekje: het geeft aanwijzingen om de blinde vlek in te vullen, het verhaal van de cliënt te horen/zien, en het vervolgens ook mee te nemen in de ontwikkeling van beleid en praktische zorg.

 

Bronnen:

(a) Roelofsen E. & Meininger H. (2013) Meedoen & Meetellen: wat betekent het voor mensen met een verstandelijke beperking – praktische aanbevelingen bij de ontwikkeling van beleid, Amsterdam: Vrije Universiteit.

(b) Voor meer informatie over The Invisible Gorilla zie website.

 

 

 

Bystander effect

De sociale psychologie leert ons dat als er meerdere omstanders zijn bij een noodsituatie, de kans kleiner is dat een van deze omstanders te hulp schiet dan wanneer er slechts een persoon in de omgeving betrokken is. Dit fenomeen staat bekend onder de naam ‘bystander effect‘ of ‘Genovese syndrome’ en is in 1968 voor het eerst beschreven door John Darley en Bibb Latane. Continue reading Bystander effect