Ik kom nog een keer terug op het onderwerp ‘verantwoordelijk voelen’ (zie ook eerder bericht over het ‘bystander effect‘).
Mensen voelen zich verantwoordelijk als ze gebonden worden aan hun handelingen. De binding aan het eigen handelen neemt volgens Weick (1995) toe als de handeling:
- expliciet is (er is duidelijk bewijs dat de actie heeft plaatsgevonden);
- publiek is (belangrijke mensen in de omgeving hebben de actie zien gebeuren);
- onomkeerbaar is (de actie kan niet ongedaan gemaakt worden).
Toewijding is een toestand waarbij een individu gebonden raakt, door zijn handelen, aan geloof dat zijn activiteiten zin hebben. Verantwoordelijkheid en toewijding zijn twee kanten van dezelfde medaille.
Wat we in de maatschappelijk zorg en jeugdzorg willen: professionals die toegewijd zijn en verantwoordelijkheid nemen. In alle veranderingen die op stapel staan moeten we er dus voor zorgen dat het handelen van deze professionals zoveel als mogelijk expliciet, publiek en onomkeerbaar is.
[Bron: Weick, K.E. (1995) Sensemaking in Organizations. Thousand Oaks: Sage. p.157]
Zou op nr.1 dan niet ‘ondernemerschap’ of een ‘ondernemende houding’ moeten staan? Zolang professionals opgesloten zitten in systemen waaruit geen ontsnappen mogelijk is, is het over het algemeen vechten tegen wat niet gewenst is, in plaats van vechten voor wat je wilt. Maak van elk team een zelfsturend team/eenheid, met 100% verantwoordelijkheid voor het hele reilen en zeilen van die onderneming.