Category Archives: Boek

Flexibel management

In dit stukje geef ik 36 aanbevelingen voor flexibel management, om flexibel te reageren op onverwachte gebeurtenissen. Managers in het sociale domein kunnen die nu wel gebruiken – lijkt me. Maar niet alleen managers. In de onderstaande video spreekt Andries Baart tijdens het F-ACT congres 2015. over de verstandige professional (zie laatste 10 minuten). Deze verstandige professional kan omgaan met tegenstrijdige doelen en onzekerheden, kan improviseren en verder kijken dan ’evidence based’ kennis, gaat door/stopt niet (en schuift zeker niet af/door), etc.

 

Hieronder beschrijf ik twee competenties die helpen bij het managen van het onverwachte – door oplettende managers en door verstandige professionals. Dat doe ik aan de hand van een mooi boek dat Weick & Sutcliffe 15 jaar geleden hebben geschreven. Zij beschrijven hoe het er aan toe gaat in zogenaamde High Reliability Organizations (HRO), organisaties waar eigenlijk niets mis mag gaan, zoals vliegdekschepen en kerncentrales. De auteurs menen dat andere organisaties kunnen leren van de manier waarop deze organisaties de risico’s onder controle houden. Het gaat daarbij in wezen om twee zaken: (1) signaleren van zogenaamde ’weak signals’ om te voorkomen dat het onverwachte gebeurd; (2) snel en adequaat reageren als het onverwachte toch optreedt, zodat de consequenties beperkt blijven. Opvallend in HRO’s is dat in tijden van (bijna) incidenten/rampen het reguliere management een stap terug doet en dat de inhoudelijk deskundigen de leiding overnemen. Continue reading Flexibel management

Markt van wel en gezond zijn (2)

Boeiend om zo’n boek uit de (opkomende) no nonsens-tijd te herlezen. Maar het boek De Markt van Welzijn en Geluk van Hans Achterhuis is ook verwarrend, omdat de teksten zo uit de mond zouden kunnen komen van een hedendaags politicus die pleit voor bezuinigingen in het sociale domein en/of het versterken van de ’civil society’.

 

CivilSociety

 
Continue reading Markt van wel en gezond zijn (2)

Markt van wel en gezond zijn (1)

Net voordat ik andragologie ging studeren in 1981, heb ik het boek De Markt van Welzijn en Geluk van Hans Achterhuis gelezen. Nu, bijna 35 jaar later, ben ik het boek aan het herlezen.

Hans Achterhuis in 1980

In het welzijnswerk en de wereld is intussen veel veranderd, maar sommige teksten blijven interessant om over na te denken. Over de neiging van welzijnswerkers toen, om onder het mom van preventie steeds verder in het leven van mensen binnen te dringen, schrijft Achterhuis:   Continue reading Markt van wel en gezond zijn (1)

Het verhalenvertellende dier

De mens probeert zijn weg te vinden in het chaotische leven door verhalen te bedenken en verhalen te vertellen. Volgens Jonathan Gottschall is de mens net zozeer een homofictus als een homosapiens. In alles ziet de mens de structuur van een verhaal:
  1. personage/protagonist +
  2. netelige positie/hindernissen die overwonnen moeten worden +
  3. (poging tot) bevrijding/bereiken doel.
Storytelling_animal

Volgens de auteur zijn verhalen oefenterrein: “where people go to practice the key skills of human social life”. Het verhaal is geen mentaal plaatje dat we tevoorschijn kunnen halen (zoals Steven Pinker denkt): als we een verhaal lezen/zien/horen, ervaren we het verhaal als de protagonist. Het verhaal is dus meer een impliciete herinnering (ervaring) dan een expliciete herinnering (mentaal model).

Continue reading Het verhalenvertellende dier

Steunend stelsel

Update 18 augustus 2015: 3 plaatjes aan het einde toegevoegd om het ‘gat’ tussen generalisten en specialisten te verbeelden.

Steunend stelsel

 

Met het boek Steunend Stelsel geeft Pieterjan van Delden een goed beeld van de veranderopgaven in het sociale domein in Nederland – de transformatie na de transitie, zogezegd. Het boek beschrijft drie sleutelopgaven voor gemeenten en partners:

  1. Uitbouwen van sociale netwerken van burgers;
  2. Creëren van een markante lokale ondersteuningsstructuur;
  3. Samenhang brengen in het totale aanbod.

Continue reading Steunend stelsel

Vooruit denken

In het vorige bericht op deze blog schreef ik al over het boek “De DSM-5 Voorbij!” van Jim van Os. Over de bureaucratisering in de GGz die een ondoordringbare tussenlaag heeft opgeleverd van DSM-5 diagnoses, NZa-prestaties, Zorgzwaartepakketten, enzovoorts. Van Os beschrijft genuanceerd hoe deze situatie is ontstaan. De medicalisering en daarmee de behoefte om ziekten te classificeren (via de DSM) speelt een belangrijke rol. Maar ook de mislukte introductie van marktwerking in de zorg – waarbij de overheid, zorgverzekeraars en zorgaanbieders elk hun eigen rol/bijdragen hebben – is debet aan de ontstane situatie. Van Os wijst niet één oorzaak of schuldige aan, maar is wel heel duidelijk in het benoemen van de situatie, zoals:

 

“(…) voor nu wil ik volstaan met de conclusie dat terwijl de ziel uit de GGZ dreigt te verdwijnen sommige zorgverzekeraars claimen dat alles juist veel beter gaat. Verwarrend, maar wel a sign of times.” [p73]

Continue reading Vooruit denken

Minder GGz per € – waarom?

In het boek “De DSM-5 Voorbij! — persoonlijke diagnostiek in een nieuwe GGz” beschrijft Jim van Os het bureaucratiseringsproces van de GGz in de laatste jaren. Hij beschrijft het scherp analyserend, maar ook genuanceerd – want de ontstane ellende heeft niet één oorzaak of één veroorzaker.

DSM

Van Oss schetst hoe we/ze met de beste intenties, maar wel enigszins dommig, er met zijn allen een zooitje van hebben gemaakt. Het zooitje bestaat uit het systeem waarbij tussen de cliënt/zorgvrager en de hulpverleners/zorgaanbieder een dikke bureaucratische tussenlaag is ontstaan. Die tussenlaag wordt dikker en dikker, en leidt er toe dat er momenteel zowel sprake is van onderbehandeling als overbehandeling in de GGz. Hieronder een citaat over waarom die tussenlaag blijft groeien – en we steeds minder GGz per Euro krijgen: Continue reading Minder GGz per € – waarom?

Decentralisaties en verandermanagement (1)

Wat kunnen gemeenten leren uit de literatuur over verandermanagement – om praktisch toe te kunnen passen bij de aanstaande decentralisatie van taken van het Rijk en provincies naar gemeenten? De afgelopen weken heb ik het boekje “HBR’s 10 Must Reads on Change Management” gelezen. Een boekje met de ondertitel: “If you read nothing else on change management, read these definitive articles from Harvard Business Review”. Op basis van deze titel zou je zeggen dat het verplichte literatuur is voor alle programmamanagers en projectleiders die zich momenteel bezighouden met de drie decentralisaties binnen de overheid: (a) de transitie jeugdzorg naar gemeenten, met de nieuwe Jeugdwet; (b) de overheveling van onderdelen uit de langdurige zorg (AWBZ) naar gemeenten; (c) de invoering van de Participatiewet.

Continue reading Decentralisaties en verandermanagement (1)